Page 23 - Aylık Dergi “Tepe’den” Ekim 2016 - Sayı 13
P. 23

zırh ıskartaya çıktı. Bacak koruması,                           20. yüzyılla birlikte titanyum ve
          zırh takımlarının ilk giden parçasıydı,                         aşırı sertleştirilmiş ‘balistik çelik’
          yerini uzun deri botlar aldı.                                   kullanıma girdi. Özellikle 1960’lardan
                                                                          sonra artış gösteren terör olaylarıyla
          Dünya savaşları                                                 birlikte, hareket kabiliyetini
          1916'da Fransız ordusundan General                              kısıtlamayan, hafif elbiselerin altına
          Adrian, ordular için hafif ve giyilmesi                         kolay gizlenebilen yeleklerin yapımına
          kolay, karın bölgesini koruyan bir                              hız verildi. Alüminyum oksit ve
          zırh geliştirdi. Dikdörtgen metal bir                           silisyum karbür ile yapılan seramik
          levha, bükülerek karın bölgesini bir   ya da levhalardan sepet örgüsü   plakalar korunma amaçlı giysilerde
          nebze kavrayabiliyordu. Kalça ve   biçiminde yapılmış esnek yelekler   kullanılmaya başlandı.
          kasık korumaları bu zırha ek olarak   kullanılıyordu. Bunlar 1967'de
          takılıyordu. General Adrian ayrıca,   geliştirilen titan levhalar sayesinde   Son yıllarda geliştirilen nano
          karın bölgesinin korumasına katılan   havan, top ve uçaksavar mermilerinin   malzemeler ise koruma yeleklerinde
          ve boyunluk zırhla tamamlanan bir   şarapnellerine karşı yeterli bir   bambaşka bir devir açtı. Artık çelikten
          göğüs plakası da geliştirmişti.   koruma sağlıyordu. Ancak delici   daha hafif ama daha dayanıklı ‘çelik
                                          mermilere karşı etkisiz kalıyordu.   yeleklerimiz’ var.
          Plaka zırh tuhaf bir biçimde İkinci
          Dünya Savaşı sırasında kısa bir
          süreliğine yeniden ortaya çıktı.   Hangi yelek nasıl korur?
          Tabanca ve hafif makineli silah
          mermilerini geçirmeyen göğüs     Çelikten ya da sert plastikten   yeleğin öteki katlarını zorlarken
          plakaları, bazı seçkin Sovyet    yapılan zırhların işlevi mermiyi   enerjisini yitirir ve kaba bir ağyapı
          muhafızları ve piyade birlikleri   geçirmemektir. Seramik zırhların   biçiminde dokunmuş olan bu
          tarafından tercih edildi.        işlevi ise, seramiğin sertliği   katmanları delemez.
                                           sayesinde merminin hızını aniden   Bu tip yelekleri giyenlerin
          İkinci Dünya Savaşı’yla şarapnel   kesmek ve çarpma noktasında   vücudunda kurşunun
          yelekleri içine dikilen çelik plaka   zırh parçalanırken merminin   çarpmasından sonra genellikle
          kullanımı da yaygınlaşmaya başladı.   enerjisini dağıtmaktır. Seramik   önemli olmayan ezik ya da
          Yine bu dönemde bombardıman      kurşun geçirmez yelekler       çürükler oluşur. On altı katlı
          uçaklarının mürettebatı ve kara   seramik levhalardan oluşur ve   yelekler, tabanca ve yan otomatik
          birlikleri için, birbirine reçineyle   bir mermiyi durdurduktan sonra   silahların normal
          bağlanmış cam elyafı levhalarından,   parçalandıkları için bunların   mermilerini, 24 katlılar
          çelik ve alüminyumdan oluşan, ağır   değiştirilmesi gerekir.    ise aynı silahlardan
          naylon bir giysi geliştirildi.   Dokuma yelekler ise merminin   atılan daha güçlü

          Teknoloji kalkanı                biçimini bozar ve katmanlarına   magnum mermilerini
                                                                          durdurmakta
                                           takılarak enerjisinin dağılmasını
          1900’lerin başında ateşli silahların   sağlar. Dokuma kurşun geçirmez   kullanılır. Çok katlı
          yarattığı tehlikeler artınca, Jan   yelekler, sık dokunmuş ve   naylon kumaş sıradan
          Szczepanik ve Kazimierz Żegleń adlı   birbirine yorgan dikişine benzer   bir kumaşa göre daha
          iki Polonyalı kurşun geçirmez yeleği   biçimde dikilmiş 16-24 kat naylon   kalın ve kaba yapılı
          geliştirdi. Bu yeleklerin ilk örnekleri   kumaştan oluşur. Böyle bir yeleğin   olmakla birlikte, yelek ya da
          büyük ve ağırdı ve giyen kişilerin   dış katmanlarına çarpan sıradan   bütün gövdeyi koruyucu bir giysi
          hareket kabiliyetlerini azaltıyordu.   bir tabanca ya da yarı otomatik   biçiminde biçilip dikilerek, günlük
                                           silah mermisi anında yassılaşır ve   elbiselerin altına dışarıdan belli
          1951'de ABD’nin gerek deniz,     mantar biçimini alır. Bu çekirdek   olmayacak biçimde giyilebilir.
          gerekse kara kuvvetlerinde naylon



                                                                                                            21
   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28