Page 31 - Tepe_s18_TumDergi_web
P. 31

YAŞAM   29


       ne gibi değişiklikler olduğu
       belirleniyor. Belirlenen değişiklikler
       içinde hastalık yapıcı patojenler
       olup olmadığı ortaya çıkıyor. Bu
       süreç azami dikkat isteyen ve bir
       karışıklığa meydan verilmeden
       yapılması gereken bir süreç
       olduğundan genetik testlerin
       sonuçlanması uzun sürebiliyor.

       Kimler yaptırabilir?
       Genetik testler ilk kez gebelikte
       nadir görülen ve kromozom
       sayılarındaki eksiklik veya fazlalık
       ile ortaya çıkan hastalıkları
       belirlemekte kullanıldı. Bugün de
       halen en yoğun kullanım alanı
       bu. Ancak günümüzde yaşanan
       gelişmeler sayesinde 2 yaşından
       itibaren isteyen tüm bireylere gen
       testi uygulanabiliyor. Özellikle
       ailesinde kalıtımsal hastalıklar yani
       kalp krizi, kanser, diyabet, obezite,
       şeker hastalığı, kolesterol gibi
       sorunlar görülen kişilere öneriliyor.

       Faydaları nelerdir?
       Genetik test bir genetik hastalığın   hipertansiyon, Alzheimer gibi   Altı çizilen bir başka önemli konu
       tanısının konmasına yardımcı   toplumda sık görülen hastalıklar   da ileride ortaya çıkması muhtemel
       olabiliyor. Kişi doğru tanı aldığında   sadece genlerin aktarılması ile   bir hastalık olduğunu bilmenin
       uygun tedavi verilebiliyor. Eğer   ortaya çıkmıyor. Solunan hava,   kişiye ne kazandıracağı? Bazı sağlık
       test, kişinin hayatının ilerleyen   tüketilen gıdalar, yaşam tarzı,   uzmanları, bu testlere kafayı takmak
       döneminde genetik bir hastalığa   düşünce sistemi, havadaki nem ve   ve stres olmak yerine sağlıklı
       yakalanma riskinin yüksek     stres de dahil olmak üzere genetik   beslenmenin ve spor yapmanın
       olduğunu söylüyorsa, daha düzenli   yapı dışında bulunan pek çok faktör   daha doğru olduğu kanaatinde.
       olarak kontrole gidip hayat şartlarını   önemli rol oynuyor.   Test ücretlerinin el yakıyor olduğu
       buna göre düzenleyerek riski                                 da başka bir gerçek.
       minimumda tutabiliyor.        Genetik test tanıyı teyit edebilse
                                     de bazı durumlarda tedavi      Öte yandan test yaptırmadan önce
       Genetik testin sonuçları gelecekte   seçeneği olmayabilir. Ayrıca   genetik test sonuçlarının sigorta ve
       çocuk sahibi olma planları için de   gen ya da kromozomdaki   iş durumunu nasıl etkileyeceğini
       faydalı bilgiler sağlayabiliyor.   değişiklik belirlenmiş olsa bile   öğrenmek önemli olabilir.
                                     kişinin hastalıktan ne şiddette
       Genetik hastalıklar genellikle aileleri   etkileneceğini söylemek mümkün
       etkilediği için bir kişinin genetik   olmayabiliyor.
       yapısı hakkındaki bilgi sahibi olmak
       diğer aile üyelerinin hastalıklarının   Uzmanlar genetik testlere
       tanısı için de önem taşıyabiliyor.   gereğinden fazla anlam
                                     yüklenmemesini öneriyor.
       Güvenilir midir?              Özellikle kalıtsal kanserler
       Sağlıklı bir hayat sürmek için önemli   için genetik test yaptırmanın
       bir avantaj sağlasa da genetik test   önemli bir karar olduğu, hem
       yaptırmadan önce bazı konuların   bireyin kendisini hem de ailenin
       bilincinde olmak önemli.      diğer üyelerini etkileyeceği için
                                     konusunda uzmanlaşmış bir ekip
       Uzmanlara göre genetik        ile (onkoloji, genetik, patoloji,
       hastalıkların kalıtsal olduğu   radyoloji ve genel cerrahi uzmanı
       düşünülse de bu durum hepsi   hekimler ile psikologtan oluşan)
       için geçerli değil. Örneğin   çalışan merkezlere başvurulması
       kanser oluşumuna neden olan   gerektiği hatırlatılıyor. Genetik
       genetik bozukluklar çevresel   testlerin yüzlerce çeşidi olduğu ve
       faktörlerin etkisi ile de ortaya   halen geliştirilen yeni yöntemler
       çıkabiliyor. Benzer şekilde diyabet,   bulunduğu da unutulmamalı.
   26   27   28   29   30   31   32   33   34   35   36